4 lipca Prezydium PAN podjęło uchwałę o powołaniu Komitetu ds. Kryzysu Klimatycznego Polskiej Akademii Nauk, który ma za zadanie informować społeczeństwo i władze o zagrożeniach związanych ze zmianami klimatu oraz proponować rozwiązania służące ich ograniczeniu i dostosowaniu się do nich.
Powołanie Komitetu ds. Kryzysu Klimatycznego jest odpowiedzią Polskiej Akademii Nauk na rosnące wyzwania i zagrożenia wynikające ze zmiany klimatu, która jest jednym z najpoważniejszych problemów współczesności. Komitet ma ambicję stać się wiarygodnym źródłem informacji i opinii na temat kryzysu klimatycznego oraz liderem dialogu społecznego i naukowego w tej dziedzinie.
Gremium to tworzy 26 ekspertów z różnych dziedzin nauki powołanych na kadencję 2023-2026. Na czele komitetu stanął prof. Szymon Malinowski – fizyk atmosfery, dyrektor Instytutu Geofizyki UW i członek korespondent PAN, który wcześniej kierował zespołem doradczym ds. kryzysu klimatycznego.
W latach 2020-2022 przy PAN działał liczący 16 osób zespół doradczy ds. kryzysu klimatycznego. Jego zadaniem było m.in. rekomendowanie działań mających na celu osiągnięcie przez Polskę neutralności klimatycznej. W czasie swej pracy gremium to wydało osiem komunikatów, m. in. na temat zmiany klimatu i wzrostu poziomu morza, zagrożeń miast wobec kryzysu klimatycznego czy katastrofy ekologicznej na Odrze.
Obecnie powołany zespół ma, jak napisano w komunikacie PAN „na bieżąco komunikować stanowiska nauki na temat różnych aspektów narastającego kryzysu klimatycznego, w szczególności związanych z redukcjami emisji gazów cieplarnianych w Polsce oraz adaptacją do postępującej zmiany klimatu”.
W praktyce ma to oznaczać prezentowanie stanowiska środowiska naukowego oraz doradzanie władzom w zakresie m.in. niskoemisyjnego rozwoju, transformacji energetycznej, ochrony bioróżnorodności, gospodarki odpadami, rolnictwa i leśnictwa, transportu i budownictwa, edukacji i budowaniu świadomości ekologicznej.
Komitet będzie publikować raporty, analizy i opinie na temat sytuacji klimatycznej w kraju i na świecie. Ma również monitorować i analizować występowanie anomalii pogodowych, takich jak fale upałów, susze, powodzie, burze, pożary czy topnienie lodowców, a także ich wpływ na zdrowie ludzi, ekosystemy i gospodarkę.
Naukowcy mają także opracowywać, zgodnie z najnowszą wiedzą naukową, zalecenia dotyczące polityki klimatycznej oraz działań mitygacyjnych i adaptacyjnych, koniecznych do podjęcia na wszystkich szczeblach rządowych i samorządowych w obliczu kryzysu klimatycznego. Mają także wspierać inicjatywy i oddolne działania społeczne związane z ochroną klimatu i adaptacją do jego zmiany. Komitet będzie współpracować z organizacjami pozarządowymi, ruchami obywatelskimi, przedsiębiorcami i innymi podmiotami zaangażowanymi w działania na rzecz klimatu, a także promować dobre praktyki i przykłady rozwiązań proekologicznych.
Skład tego gremium ma charakter interdyscyplinarny – są w nim m.in. psychologowie, inżynierowie, architekci, ekonomiści, biolodzy, chemicy, kulturoznawcy i wirusolodzy:
dr Magdalena Budziszewska (Uniwersytet Warszawski);
dr hab. inż. Bogdan Chojnicki (Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu);
dr hab. Mateusz Grygoruk (Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie);
prof. dr hab. inż. Anna Januchta-Szostak (Politechnika Poznańska);
dr Aleksandra Kardaś (Fundacja Edukacji Klimatycznej);
dr hab. Marcin Kawiński (Szkoła Główna Handlowa w Warszawie);
dr hab. Wiktor Kotowski (Uniwersytet Warszawski);
prof. dr hab. Jan Kozłowski (Uniwersytet Jagielloński)
dr hab. Jerzy Kozyra (Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy;
prof. dr hab. Zbigniew Kundzewicz (Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu);
dr hab. Piotr Matczak (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu);
prof. dr hab. Mirosław Miętus (Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy);
dr hab. Marcin Napiórkowski (Uniwersytet Warszawski);
dr hab. Krzysztof Niedziałkowski (Instytut Filozofii i Socjologii PAN);
dr hab. Mikołaj Piniewski (Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie);
prof. dr hab. Jacek Piskozub (Instytut Oceanologii PAN);
prof. dr hab. Krzysztof Pyrć (Uniwersytet Jagielloński);
dr. hab. Karolina Safarzyńska (Uniwersytet Warszawski);
dr hab. Tomasz Smiatacz (Gdański Uniwersytet Medyczny);
prof. dr hab. med. Wojciech Szczeklik (Uniwersytet Jagielloński);
prof. dr hab. inż. Jerzy Szwagrzyk (Uniwersytet Rolniczy w Krakowie);
dr hab. Krzysztof Świerkosz (Uniwersytet Wrocławski);
prof. dr hab. Piotr Tryjanowski (Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu);
dr hab. Iwona Wagner (Uniwersytet Łódzki);
prof. dr hab. Joanna Wibig (Uniwersytet Łódzki).
Źródło: PAN
