Stała słoneczna, inaczej całkowita irradiancja słoneczna to pojęcie określające ilość energii promieniowania słonecznego, która dociera w jednostkowym czasie do jednostkowej powierzchni ustawionej prostopadle do padającego promieniowania w odległości 1 AU poza atmosferą Ziemi. Promieniowanie słoneczne determinuje życie na Ziemi. Ma bezpośredni wpływ na ogrzewanie atmosfery i Ziemi, jest niezbędne do przemian biofizycznych roślin.
Współcześnie wartość irradiancji słonecznej mierzy się za pomocą pomiarów satelitarnych. Pozwala to ominąć wpływ atmosfery na ostateczne wyniki. Bezpośrednie promieniowanie słoneczne jest bowiem pochłaniane i rozpraszane w atmosferze. Wynika to z obecności aerozoli, hydrometeorów oraz cząsteczek gazów. Z uwagi na powyższe pomiar stałej słonecznej z poziomu powierzchni Ziemi jest utrudniony.
Warto podkreślić, że stała słoneczna nie jest w rzeczywistości stała. Potwierdzono, że promieniowanie słoneczne podlega zmianom w cyklu ok. 11-letnim. Jest to związane z aktywnością słońca, zmiany wynoszą około 0,1% wartości promieniowania całkowitego. Przyjęta wartość stałej słonecznej to 1367 W/m2. W maksimum aktywności, czyli w momencie gdy na powierzchni Słońca jest najwięcej ciemnych plam stała słoneczna osiąga największą wartość.
30% stałej słonecznej jest pochodną fluktuacji promieniowania w ultrafiolecie. Przyjmuje się, że pozostałe 70% pochodzi od zmian w promieniowaniu widzialnym i podczerwonym.
Korelacja pomiędzy wartością stałej słonecznej a zmianami klimatycznymi była obiektem wielu dyskusji i kontrowersji. Pojawiły się między innymi hipotezy mówiące o wpływie plam na Słońcu w cyklu 11 letnim na zjawiska meteorologiczne i na zmiany w stratosferze. W późniejszym czasie wiele z nich zostało jednak odrzuconych.
Już w roku 1913 pojawiły się opinie mówiące o silnej korelacji między stałą słoneczną a zmianami klimatu. Charles Greeley Abbot uważał, że wieloletnie zmiany aktywności Słońca przyczyniają się do około 1% zmian całkowitej irradiacji. Pomiary satelitarne prowadzone od 1978 roku pozwoliły stwierdzić jednoznacznie, że stała słoneczna zmienia się w mniejszym stopniu niż wcześniej sądzono, a korelacja jest znikoma, co nie znaczy, że nie ma jej w ogóle.
