Mianem kogeneracji, inaczej “skojarzonej gospodarki energetycznej” określa się proces jednoczesnego pozyskiwania energii elektrycznej i cieplnej. Powyższy proces technologiczny odbywa się w elektrociepłowni, w literaturze branżowej często określany jest skrótem CHP, pochodzącym od angielskich słów Combined Heat and Power.
Zasada działania kogeneracji opiera się na bardziej efektywnym wykorzystaniu paliwa czego skutkiem jest znacząca redukcja kosztów energii końcowej. W technologiach stosowanych w standardowych elektrowniach, nie ma możliwości przekształcenia całego ciepła w energię elektryczną. Zakłada się, że większość silników cieplnych w trakcie procesu traci ponad połowę mocy cieplnej. Nowoczesne elektrociepłownie umożliwiają wychwytywanie energii cieplnej, która w normalnych warunkach zostałaby zmarnowana. Podsumowując, elektrociepłownia do wyprodukowania tej samej ilości energii, zużywa mniej paliwa.
Rozbudowane układy kogeneracji są bardzo wydajne, niejednokrotnie zapewniają wodę ciepłą i energię jednocześnie, dużym zakładom przemysłowym albo nawet całym miastom.
Rodzaj stosowanej kogeneracji definiuje skład wykorzystywanych układów. I tak systemy kogeneracji mogą być oparte o działanie turbiny gazowej, silnika gazowego, silnika na biopaliwo, układu gazowo-parowego, ogniwa paliwowe czy nawet elektrownie jądrowe (te jednak nie są stosowane w celach komunalnych z uwagi na konieczność przesyłu ciepła na duże odległości)
Obecnie, na terenie Unii Europejskiej kogeneracja jest promowana z uwagi na wysoką efektywność energetyczną i jako kolejny sposób na znaczne ograniczenie emisji dwutlenku węgla i innych szkodliwych związków chemicznych. Dostępne dane wskazują, że 11% całej energii produkowanej w UE pochodzi z kogeneracji.
