Biomasa to wszystkie substancje pochodzenia roślinnego i zwierzęcego występujące na Ziemi i ulegające biodegradacji, czyli rozkładowi. Może występować w formie stałej, ciekłej i gazowej. Istnieje podział wyróżniający fitomasę (biomasa roślin), zoomasę (biomasę zwierząt) oraz biomasę mikroorganizmów. Kolejny podział wyróżnia biomasę producentów i biomasę konsumentów. Biomasa kwalifikowana jest jako odnawialne źródło energii, bo jej zasoby są całkowicie naturalne i odtwarzalne.
Popularnym stwierdzeniem jest, że biomasa była pierwszym na świecie paliwem. Najczęściej biomasa wykorzystywana jest do ogrzewania i gotowania. Z uwagi na konieczność stopniowego uniezależniania się państw od paliw kopalnych, coraz bardziej na popularności zyskuje zaawansowana konwersja biomasy w elektrowniach i elektrociepłowniach.
Energię z biomasy (oprócz jej spalania) zyskuje się poprzez:
- fermentację biomasy, w wyniku której powstają biogaz, etanol, metanol,
- zgazowanie, w wyniku którego powstaje gaz generatorowy ,
- estryfikację, w wyniku której powstaje biopaliwo do silników wysokoprężnych, czyli biodiesel
Najczęściej wykorzystywanymi do celów energetycznych rodzajami biomasy są drewno, słoma i inne odpady produkcji rolniczej, odchody zwierząt, osady ściekowe, odpady organiczne, wodorosty i oleje roślinne oraz tłuszcze zwierzęce.
Wykorzystywanie biomasy do celów energetycznych to rozwiązanie mające wiele zalet. Przede wszystkim źródło energii jest naturalne, odtwarzalne i bardzo stabilne. Przeliczając gramy i kilogramy na jednostki energetyczne, można w stosunkowo łatwy sposób obliczyć ilość wyprodukowanej energii. Spalanie biomasy nie generuje dodatkowej emisji dwutlenku węgla, ilość powstającego gazu jest mniej więcej równa tej, która jest pobierana przez rośliny w procesie fotosyntezy. Popiół będący pozostałością spalania może być z powodzeniem wykorzystany jako nawóz. Produkcja energii z biomasy wspomaga również utylizację odpadów organicznych i zagospodarowanie nieużytków. Biomasa jako źródło energii jest też opłacalnym rozwiązaniem z ekonomicznego punktu widzenia. Jest stosunkowo tania i łatwo dostępna.
Jeśli chodzi natomiast o wady zastosowania biomasy do produkcji energii, wymienić należy szczególne wymagania dotyczące przechowywania i jego transportu. Stosowany materiał energetyczny musi się odpowiedni stopień wilgotności – im bardziej sucha i zagęszczona biomasa, tym większa jest jej wartość energetyczna. Ponadto, biomasa chociaż efektywna, nie jest tak wydajna jak chociażby węgiel. I chociaż biomasa jest uważana za nieszkodliwą dla środowiska należy podkreślić, że podczas spalania wciąż emitowane są pewne ilości dwutlenku siarki czy tlenków azotu.
Na terenie Unii Europejskiej istnieje obowiązek korzystania z biomasy w przemyśle energetycznym. Tu należy jednak podkreślić, że z uwagi na niewystarczającą podaż w Europie, biomasa musi być importowana co negatywnie odbija się na bilansie energetycznym i ogranicza korzyści wynikające z obniżonej emisji.
