Inwazje biologiczne obcych gatunków uznawane są obecnie za jedno z największych zagrożeń dla światowej przyrody. Tak duża skala tego problemu wynika między innymi z faktu, że jest to jeden z najmniej przewidywalnych i najbardziej dynamicznych procesów przyrodniczych będących skutkiem rozwoju cywilizacji.
Choć gatunki obce inwazyjne stanowią około jednego procenta wszystkich gatunków introdukowanych, które wymknęły się spod kontroli człowieka, to od dziesiątków lat są one wszędzie poważnym problemem. Chociażby dlatego, że coraz powszechniejsze są dziś umyślne i przypadkowe sprowadzanie egzotycznych roślin i zwierząt oraz likwidowanie, wskutek działalności człowieka, barier geograficznych i ekologicznych dzielących gatunki odmiennych typów fauny, co pociąga za sobą zmiany w lokalnych ekosystemach.
Szacuje się, że w naszym kraju jest około 309 gatunków i podgatunków zwierząt obcego pochodzenia w różny sposób introdukowanych w Polsce. Dotychczas na obszarze naszego kraju stwierdzono ponad 1200 obcych gatunków, jednak występowanie części z nich ma charakter jedynie incydentalny. Do listy tej od sierpnia tego roku należy dołożyć kolejną roślinę – pistia rozetkowa (Pistia stratiotes), rybę – przydenka żebrowata (Fundulus heteroclitus) i żabę – platana szponiasta (Xenopus laevis), które uznawane są za inwazyjne gatunki obce (IGO) stwarzające zagrożenie dla krajów Unii Europejskiej. W związku z tym od 2 sierpnia br. zakazane będzie m.in. ich przetrzymywanie, sprzedaż czy wwóz na teren Unii. Ponadto stwierdzenie tych gatunków w środowisku należy zgłosić do gminy. Za naruszenie tego przepisu może zostać obciążony administracyjną karą pieniężną do 1 000 000 zł.
Negatywnego wpływy obcych gatunków na rodzimą przyrodę są bardzo różne. Najbardziej bezpośrednim rodzajem oddziaływania jest intensywne drapieżnictwo i roślinożerność. Obce gatunki mogą być również groźnymi pasożytami jak i być nosicielami groźnych pasożytów. Innym rodzajem wpływu obcych gatunków jest konkurowanie z rodzimymi gatunkami o pokarm, miejsca, dostęp do światła czy wody.
Ponadto gatunki obce krzyżują się ze spokrewnionymi gatunkami rodzimymi, co może być szczególnie groźne w przypadku zagrożonych wyginięciem gatunków rodzimych. W efekcie inwazyjne gatunki obce są jedną z głównych przyczyn wyginięcia wielu rodzimych gatunków.
Negatywny wpływ obcych gatunków dotyczy również gospodarki. Według różnych szacunków, straty wynikające z występowania inwazyjnych gatunków obcych sięgają 5 do 10% globalnego produktu brutto. W samej Europie, gdzie liczba gatunków obcych przekracza 11 000, koszty obecności obcych gatunków szacowane są na co najmniej 18 mld € rocznie. Są one wynikiem niszczenia upraw i plonów, wywoływania epidemii chorób wśród ludzi i zwierząt hodowlanych, obrastania różnego rodzaju zanurzonych konstrukcji (np. ujęć wodnych), czy blokowania kanałów żeglugowych. Koszty inwazji biologicznych w Polsce nie zostały dotychczas oszacowane.
Źródło: gov.pl/web/gdos/inwazyjne-gatunki
