Tym czym są parki narodowe i rezerwaty przyrody na lądzie, tym są morskie obszary chronione na morzu. Mają więc do spełnienia bardzo ważną funkcję służąc ochronie przede wszystkim przed nadmierną eksploatacją ze strony człowieka.
Szacuje się, że obecnie nie całe 6 procent światowego oceanu jest chroniona we wdrożonych i zarządzanych morskich obszarach chronionych MPA (BSPA).
Bałtyk to jedno z najbardziej eksploatowanych mórz na świecie. Żegluga, rybołówstwo, wydobycie surowców, rozwój turystyki, budowa podwodnej infrastruktury i farm wiatrowych – to tylko kilka przykładów na ingerencję w naturę. Stąd potrzeba ochrony najcenniejszych przyrodniczo obszarów morskich tego akwenu.
W Polsce mamy 24 morskie obszary chronione, zaś Bałtyk prawnie chroni kilka aktów prawnych. Są nimi: Ustawa o ochronie przyrody, w której mowa o parkach narodowych i obszarze Natura 2000. Jest jeszcze Konwencją Helsińska z 1992 roku o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego, która z perspektywy ochrony wód Bałtyku jest najważniejsza. To właśnie w tym dokumencie znalazły się zapisy mówiące o tworzeniu Marskich Obszarów Chronionych, a dokładniej Bałtyckich Obszarów Chronionych HELCOM.
W Polsce obszarami ujętymi jako BSPA są:Ujście Odry i Zalew Szczeciński, Wolin i Uznam, Zatoka Pomorska, Przybrzeżne Wody Bałtyku, Ławica Słupska, Ostoja Słowińska, Zatoka Pucka, Ujście Wisły, Zalew Wiślany i Mierzeja Wiślana. Niestety, ochrona większości morskich obszarów chronionych w Polsce wciąż pozostaje w sferze deklaracji, a samo formalne wyznaczenie obszaru, to za mało potrzebne są bowiem konkretne działania, a te muszą wynikać z planów ochrony.
Przynajmniej tak uważa Fundacja WWF, która wraz z kilkoma innymi organizacjami pozarządowymi powołała tzw. Koalicję 10%. Jej członkowie opracowali listę potencjalnych nowych obszarów chronionych. Pełna lista dostępna jest na stronie: https://www.wwf.pl/raport-wwf-polska-dotyczacy-morskich-obszarow-chronionych
W 2020 roku Unia Europejska przyjęła Strategię na rzecz bioróżnorodności 2030, zakładającą objęcie ochroną co najmniej 30% powierzchni lądów i mórz, z czego 10% ma być chronione w sposób ścisły.
Źródło: WWF Polska
